Op het moment dat ik deze woorden schrijf, vergaderen in Heiligendamm (Duitsland) de leiders van de 7 rijkste landen, én de leiders van Rusland, over de grote problemen van onze tijd. De G8 noemen zij zichzelf. Achter de gesloten deuren van een luxehotel buigen de aanwezigen zich over thema’s zoals milieu en economie. Over inmenging van buitenaf hoeven zij zich geen zorgen te maken. Wat er juist bedisseld wordt op een top zoals deze raakt zelden bekend. Wij, het volk dat deze leiders beweren te vertegenwoordigen, moeten het stellen met officiële perscommuniqués die vage besluiten bevatten, maar zelden de kern van het besprokene raken.
Waarin ligt de invloed van deze club? Al te vaak wordt gesteld dat de G8 slechts een praatclub is die geen reële, uitvoerende macht bezit. Als we echter even verder kijken dan onze neus lang is, krijgen we een heel ander plaatje te zien.
De organisaties in het vaarwater van de G8, hebben namelijk wél een uitvoerige, werkelijke macht. We introduceren de Wereldbank, het IMF en de WHO. Er is een goede kans dat u nog nooit van deze organisaties heeft gehoord. U krijgt hierbij een kleine introductie.
De Wereldbank, ontstaan in 1944, had tot doel derdewereldlanden gemakkelijker toegang te laten vinden tot internationale, financiële markten. Door leningen aan te gaan, konden ontwikkelingslanden megaprojecten financieren, die volgens de bank ten goede zouden komen aan de lokale bevolking. Deze projecten waren steeds gericht op economische groei. Als men naar de feiten kijkt ziet men dat deze projecten vaak een verschrikkelijke impact hadden op de lokale bevolking (in de vorm van bijvoorbeeld volksverhuizingen) en dat de opbrengst de armen nooit bereikte. Integendeel. Het geld bleef, zoals zo vaak, plakken aan de vingers van de hogere klassen. Na de financiële crisissen van de jaren ’80 begon de bank voorwaarden te koppelen aan het uitgeven van leningen. De derdewereldlanden moesten, als ze een lening wilden lospeuteren, voldoen aan een groot aantal ingrijpende voorwaarden alvorens ze enige fondsen konden verwerven. Deze voorwaarden richtten zich op het gebied van binnenlands beleid, financieel beleid, maar ook arbeidsvoorwaarden, milieu- en sociale beschermingswetten enzovoort. De Structurele Aanpassingsprogramma’s (SAP’s) zoals ze genoemd werden, beoogden het wegwerken van alle mogelijk economisch barrières. Ze waren gericht op het ontmantelen van de staat, van sociale rechten en milieurechten ten voordele van het grote, internationale handelskapitaal. Dit is een constante in het beleid van de bank. Het vermorzelen van alles wat de bevolking ten goede komt (arbeidsvoorwaarden, milieubeleid, bescherming van de eigen markt,…) zodat de weg vrijgemaakt wordt voor kolonisering door grote, buitenlandse bedrijven. Dit beleid heeft vele landen tot crisis gedreven en in de afgrond van de armoede geduwd. Dit beleid heeft er ook voor gezorgd dat menig multinational woekerwinsten kon realiseren op de kap van arme landen.
Het IMF, het Internationaal Monetair Fonds, is één van de meest invloedrijke instituties in de wereld. Niettemin staat ze onder geen enkele vorm van democratische controle. Bij de oprichting in 1944 was haar doel het controleren van de stabiliteit op de financiële markten, en het verlenen van korte-termijn leningen aan landen “in nood”. Na de financiële crisissen van de jaren 80, die verwoestend waren voor de derde wereld, breidde het IMF haar macht en bevoegdheden meer en meer uit. Van kortetermijn ging de bank nu aan arme landen langetermijnvoorwaarden opleggen bij het uitlenen van geld. Deze voorwaarden waren de kapitalistische drievuldigheid: dereguleren, flexibiliseren en privatiseren. Alles uit handen van de overheid, flexibiliseren van de arbeid, wegwerken van arbeids- en milieuvoorwaarden, wegwerken van invoerheffingen op buitenlandse producten, openstellen van de binnenlandse markt… De natte droom van de koude kapitalist. Er werd met andere woorden een aanval ingezet op de rechten van het volk, ten voordele van de rechten van Westerse multinationals. Alles voor het geld, niets voor de mensen. Een nieuwe vorm van kolonisatie, zo je wil…
De WHO, de wereldhandelsorganisatie, werd in 1995 onder impuls van de G8 opgericht. Deze organisatie is nog machtiger dan het IMF en vele deskundigen twijfelen er niet aan dat deze organisatie de meest machtige is op aarde. Haar doel is de wereldwijde vrijmaking van de handel. Zij gaat hierin zeer ver én zeer diep. Alle sectoren van de samenleving horen opengesteld te worden voor de vrije markt, aldus de WHO. De concurrentie is een heilige koe en hoort losgelaten te worden op de gehele samenleving, tot in haar diepste krochten. Hierbij horen volgens haar ook de gezondheidszorg, het onderwijs en de openbare diensten. Haar beleid is gericht op volledige vrijheid voor het kapitaal, zonder de minste belemmeringen zoals daar zijn arbeidsvoorwaarden, milieuwetgeving, sociale zekerheid, overheidsdiensten, enz. Door bindende afspraken binnen de WHO, verbinden landen zich ertoe de regels opgesteld binnen de WHO na te leven. De samenkomsten en beslissingen van de WHO verlopen steeds weer geruisloos, zonder dat het grote publiek er al te veel notie van neemt. De WHO staat, net zoals het IMF en de Wereldbank onder geen enkele, legitieme democratische controle.
Binnen deze drie instellingen geldt de One Dollar – One Vote regel. Praktisch gezien betekent dit dat het land met het meeste geld, de grootste inbreng heeft. De G7 (G8 zonder Rusland) heeft binnen deze organisaties dan ook het zware overwicht van de stemmen in handen. Op deze manier dwingen zij arme landen in een neoliberaal, kapitalistisch keurslijf dat hen steeds verder de armoedeafgrond induwt. De wet van de sterkste is ook hier de wet van de rijkste. De landen van de G7 trekken binnen deze organisaties (niet erg toevallig) al te vaak aan dezelfde kant van het laken. Hierdoor worden minder invloedrijke landen (lees: arme landen) buiten spel gezet en gedwongen tot het opvolgen van moordende handelsafspraken.
De gevolgen van deze instellingen en dit beleid laat zich geenszins enkel voelen in de derde wereld. Ook de kleine man in het Westen wordt er grondig door genaaid. Door het privatiseren van openbare diensten komt de openbare dienstverlening in gedrang. Deze vorm van solidariteit is niet op winst gericht maar op het verlenen van diensten aan de ganse bevolking, niet enkel aan zij die het kunnen betalen. Ook de economische macht van een volk, een collectief van mensen, wordt zo uitverkocht aan de hoogst biedende. Door de dereguleringen wordt de staat afgezwakt. De sociale zekerheid, die we van niemand gekregen hebben, maar die we verkregen door bittere strijd tegen het kapitaal (lees de geschiedenisboeken er nog eens op na), wordt langzaam maar zeker ontmanteld. Arbeidsvoorwaarden worden afgezwakt, want de economische elite ziet enkel de cijfers. Werkende Belgen worden uitgespeeld tegen arme Polen. Zij die de winst opstrijken kijken toe en lachen in hun vuistje. Door de toenemende flexibilisering wordt de arbeidsdruk hoger, werkzekerheid kleiner en lopen we meer kans om verzeild te raken in onzekerheid en economische instabiliteit. Tegelijkertijd wordt de macht van de vakbonden afgezwakt. De werkende bevolking levert in, de parasieten van de maatschappij (zij die geld verdienen op de kap van de ander) worden rijker…terwijl moeder natuur de bittere pil slikt. Overproductie, de vervuilende chemische industrie, de grondstoffenroof die nodig is om dit productieproces op snelheid te houden, de miljoenen overbodige kilometers die goederen afleggen…
Alle gekheid dus even op een stokje:
- De G8, het IMF, de Wereldbank en de WHO, enkele van de machtigste organisaties ter wereld, staan onder geen enkele vorm van geloofwaardige democratische controle. De macht wordt gestolen van de basis en in handen gelegd van een economische elite
- De maatregelen die getroffen worden werken steevast in het nadeel van het zwakste deel van de bevolking en in het voordeel van het rijke gedeelte
- De maatregelen die getroffen worden hebben als doel het afzwakken en verbrijzelen van de rechten van het grootste deel van de bevolking en leiden steevast tot armoede, onzekerheid, werkloosheid en, voor zij die nog een job hebben, verhoging van de werkdruk
- De basis van deze maatregelen is economisch. Het sociale, democratische en culturele vlak van de samenleving horen hieraan ondergeschikt te zijn. Democratisch gezien verliezen we grip op de economie. Wat is politieke democratie zonder economische democratie? Sociaal weegt de economie zwaar: flexibeler werken, weinig tot geen vrije ruimte meer, steriele stadsontwikkeling,… Cultureel gezien is er een enorme vervlakking aan de gang. Enkel dat wat verkoopt is kwaliteit. De middelmaat wint. En wie durft en niet verkoopt, wordt eruit geconcurreerd. De grote financiële spelers hebben grip gekregen op de cultuur. Kijk maar naar de Ethias Arena of de machtspositie van bedrijven zoals Clearchannel (bedrijf achter o.a. Rock Werchter).
- De maatregelen leiden tot een uitverkoop van alles wat collectief is en is gericht op het verhogen van winsten. De financiële opbrengst krijgt de gewone bevolking nooit te zien
- De economie is alom aanwezig. Alles hoort te verkopen en geld op te brengen. Sectoren die niet gericht zijn op het maken van winst (bv. Gezondheidszorg, onderwijs,…) horen omgevormd te worden tot winstgevende sectoren
- De opgedrongen concurrentielogica en de logische gevolgen hiervan (afbraak van milieuwetgeving omdat dit “de handel belemmert”, het voortdurend opdrijven van de productie, het absurde transport die dit economisch systeem met zich meebrengt,…) wegen erg op de natuur. Ecologisch gezien is het systeem dat ons wordt opgedrongen een tikkende tijdbom.
Omwille hiervan protesteren wij tegen de G8 en alle organisaties die zich in haar vaarwater bevinden. Wij krijgen koude ballen van de gedachte dat alles in een maatschappij gericht hoort te zijn op winst, economie, efficiëntie en flexibiliteit. Wij beschouwen deze organisaties als ondemocratisch en een gevaar voor de wereldbevolking. Wij zouden er ook graag op willen wijzen dat geen enkele traditionele partij (CD&V, VLD, GROEN!, SPA en VB) zich resoluut verzet tegen dit beleid. Allen hebben zij zich bij deze economische consensus neergelegd en durven zij niet aan de kern van de zaak te raken. Enkele randkritieken niettenagelaten.
Wij steunen de andersglobalisten, de anarchisten, de communisten, de sociale bewegingen, de NGO’s en alle organisaties die op dit moment in Heiligendamm, Duitsland, weerwerk bieden tegen deze kapitalistische projecten. Meer nog: wij zijn een deel van hen.
Als wij nu niet in actie schieten tegen deze organisaties en de krachten die hen controleren en beïnvloeden, dan is de kans groot dat we wakker zullen worden in een wereld waar enkel de economie telt. En dan zullen we ons afvragen waar onze arbeidsrechten, ons leefmilieu, onze sociale ruimte, onze cultuur en de fundamentele gedachte dat de mens meer is dan een machine om geld uit te slaan, gebleven is.
Pablo
Meer weten:
www.50years.org
www.globalissues.com
www.whirledbank.org
www.worldbunk.org
www.dissent.be
ovl.indymedia.org
www.indymedia.be
www.mo.be
Op een goed deel van de sites in de linkerkolom van de site, kan je meer informatie vinden over de G8 en andere maatschappelijke problemen.
